12. Yargı Paketi Kapsamında Makul Sürede Yargılanma Hakkı İhlallerine Karşı Tazminat Komisyonunun Yeni Yapısı ve Etkililiği

7. Tazminat Komisyonuna Başvuruda Detaylı Prosedür ve Aşamalar

12. Yargı Paketi kapsamında Tazminat Komisyonuna başvuru prosedürü, ihlalin öğrenilmesinden itibaren başlayan ve elektronik veya fiziki ortamda form doldurulmasıyla şekillenen ardışık hukuki aşamalardan oluşmaktadır. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılacak başvurular, Adalet Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren İnsan Hakları Tazminat Komisyonuna yöneltilmelidir. Yeni yasal düzenlemeler ışığında, Anayasa Mahkemesinin (AYM) iş yükünü hafifletmek amacıyla bireysel başvuru öncesinde bu komisyona müracaat edilmesi bir dava şartı haline getirilmiştir. Komisyon, başvuruları öncelikli olarak şekli şartlar yönünden inceler ve ardından esasa girerek ihlalin varlığını ve tazminat miktarını tespit eder.

Başvuru sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için takip edilmesi gereken adımlar yasal mevzuatla katı bir şekilde belirlenmiştir. Bu adımların herhangi birinde yapılacak usuli bir hata, başvurunun esasa girilmeden reddedilmesine yol açabilir. 12. Yargı Paketi ile getirilen yenilikler sayesinde, UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) entegrasyonu artırılmış ve fiziki evrak yükü önemli ölçüde azaltılmıştır. Sürecin temel aşamaları şu şekilde sıralanmaktadır:

• Başvuru Formunun Doldurulması: Adalet Bakanlığının resmi internet sitesinde yer alan matbu başvuru formunun eksiksiz ve doğru beyanlarla doldurulması gerekmektedir.
• Kimlik ve Yetki Tespiti: Başvurucunun gerçek veya tüzel kişi olmasına göre kimlik belgeleri, avukat aracılığıyla yapılıyorsa özel yetki içeren vekaletname sunulmalıdır.
• Evrakların Teslimi: Başvurular, doğrudan Komisyona yapılabileceği gibi, Cumhuriyet Başsavcılıkları aracılığıyla fiziki olarak veya UYAP/e-Devlet üzerinden elektronik imzalı olarak iletilebilir.
• Ön İnceleme Aşaması (Şekli İnceleme): Komisyon raportörleri tarafından başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, evrakların tam olup olmadığı kontrol edilir.
• Eksikliklerin Giderilmesi: Şekli eksiklik tespit edilirse, başvurucuya bu eksiklikleri gidermesi için 15 günlük kesin süre verilir.
• Esastan İnceleme: Şekli şartları taşıyan dosyalar, Komisyon üyeleri tarafından makul süre kriterleri (davanın karmaşıklığı, taraf tutumu, makamların tutumu) çerçevesinde değerlendirilir.
• Kurum Görüşünün Alınması: Gerekli görüldüğü takdirde, ihlale konu yargılamayı yapan mahkemeden veya ilgili kurumlardan bilgi ve belge talep edilebilir.
• Karar Verilmesi ve Tebliğ: Komisyon, incelemesini tamamladıktan sonra tazminat talebinin kabulüne, kısmen kabulüne veya reddine karar verir ve bu kararı ilgililere tebliğ eder.

Aşağıdaki tabloda, 12. Yargı Paketi ile güncellenen başvuru aşamaları ve bu aşamalar için öngörülen yasal/beklenen süreler karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir:

8. Makul Sürede Yargılanma İhlali Başvurusu İçin Gerekli Belgeler ve Evraklar

Makul sürede yargılanma hakkı ihlali başvurularında gerekli belgeler; başvuru formu, kimlik tespiti evrakları, ihlale konu davanın aşamalarını gösterir mahkeme tutanakları ve varsa maddi/manevi zararı ispatlayan tevsik edici belgelerden oluşur. 12. Yargı Paketi, dijitalleşme hedefleri doğrultusunda belge sunumunda büyük kolaylıklar getirmiştir. UYAP üzerinden erişilebilen mahkeme kararları ve safahat bilgileri için Komisyon, doğrudan sistem üzerinden sorgulama yapabilme yetkisiyle donatılmıştır. Ancak, sistemde yer almayan veya başvurucunun şahsi durumunu ilgilendiren özel belgelerin fiziki veya e-imzalı olarak sunulması zorunluluğu devam etmektedir.

Başvurunun esastan incelenebilmesi için sunulan belgelerin, ihlal iddiasını somutlaştırması ve talep edilen tazminat miktarıyla illiyet bağını kurması şarttır. Özellikle maddi tazminat taleplerinde, yargılamanın uzaması nedeniyle uğranılan somut ekonomik kaybın fatura, dekont veya bilirkişi raporu gibi kesin delillerle desteklenmesi gerekmektedir. Manevi tazminat taleplerinde ise, uzun yargılama sürecinin başvurucu üzerinde yarattığı psikolojik yıpranma, stres ve belirsizlik hissini açıklayan detaylı beyanlar önem taşır.

6384 Sayılı Kanun Madde 5 (Güncel Değişikliklerle): “Başvurular, Adalet Bakanlığınca hazırlanan formun doldurulması ve ihlal iddiasına dayanak teşkil eden belgelerin eklenmesi suretiyle yapılır. Elektronik ortamda yapılan başvurularda, UYAP bilişim sisteminde kayıtlı olan bilgi ve belgeler ilgilisinden ayrıca talep edilmez. Başvuru evrakında eksiklik bulunması hâlinde, eksikliğin giderilmesi için on beş günden az olmamak üzere süre verilir.”

Başvuru dosyasında mutlak surette bulunması gereken ve eksikliği halinde usulden ret sebebi sayılan temel belgeler şunlardır:

• İmzalı Başvuru Formu: Eksiksiz doldurulmuş, ıslak veya elektronik imzalı resmi başvuru formu.
• Kimlik Fotokopisi: Gerçek kişiler için T.C. Kimlik Kartı sureti, tüzel kişiler için güncel imza sirküleri ve vergi levhası.
• Özel Yetkili Vekaletname: Başvuru avukat aracılığıyla yapılıyorsa, “Tazminat Komisyonuna başvuru yapmaya, ahzu kabza, sulh olmaya” dair özel yetkileri içeren vekaletname.
• Dava Safahat Formu: İhlale konu yargılamanın başlangıç, duruşma tarihleri ve (varsa) kesinleşme tarihlerini gösteren kronolojik döküm.
• Gerekçeli Karar ve Kesinleşme Şerhi: Yargılama sona ermişse, ilk derece, istinaf ve temyiz aşamalarına ait gerekçeli kararlar ile kesinleşme şerhi.
• Maddi Zarar Belgeleri: Yargılamanın uzamasından kaynaklanan doğrudan ekonomik kayıpları gösteren ticari defter kayıtları, banka dekontları veya uzman mütalaaları.
• Adli Yardım Talebi Evrakları: Başvurucu yargılama giderlerini karşılayamayacak durumdaysa, fakirlik ilmühaberi veya SGK hizmet dökümü gibi mali durum gösterir belgeler.
• AİHM veya AYM Ara Kararları: Eğer dosya daha önce Anayasa Mahkemesi veya Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünden geçmiş ve Komisyona sevk edilmişse, bu mercilerin verdiği kabul edilebilirlik veya gönderme kararları.

9. İncelemede Yetkili Makam, Komisyon Yapısı ve Mahkemeler

12. Yargı Paketi ile yeniden yapılandırılan süreçte yetkili makam, Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan İnsan Hakları Tazminat Komisyonu olup, komisyon kararlarına karşı itiraz mercii Ankara Bölge İdare Mahkemeleridir. Geçmişte makul sürede yargılanma hakkı ihlalleri doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluyla taşınmaktaydı. Ancak AYM’nin önündeki yüz binlerce dosyalık devasa iş yükü, bireysel başvuru sisteminin tıkanmasına ve bizzat AYM’nin de makul sürede karar verememesine yol açmıştır. Bu paradoksu çözmek amacıyla, tazminat taleplerinin ilk elden değerlendirilmesi yetkisi Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonuna devredilmiştir.

Komisyonun yapısı, bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleri gözetilerek güçlendirilmiştir. Komisyon, Adalet Bakanı tarafından atanan, yüksek yargı tecrübesine sahip hakimler, adalet müfettişleri ve kıdemli bürokratlardan oluşmaktadır. Komisyonun karar alma süreçlerinde yargısal bir makam gibi hareket etmesi, delilleri serbestçe takdir etmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatlarını doğrudan uygulaması yasal bir zorunluluktur. Komisyonun kurumsal yapısı ve yetki alanı şu unsurları barındırır:

• Komisyon Başkanı ve Üyeleri: En az birinci sınıf hakim ve savcılar arasından seçilen, insan hakları hukuku alanında uzmanlaşmış üyelerden oluşur.
• Raportör Hakimler: Dosyaların ilk incelemesini yapan, hukuki mütalaayı hazırlayan ve taslak kararı heyete sunan tetkik hakimleri.
• Bağımsız Karar Alma İradesi: Komisyon, Adalet Bakanlığı bünyesinde yer almasına rağmen, kararlarında idari hiyerarşiden bağımsızdır ve yargısal bir heyet gibi çalışır.
• İtiraz Mercii: Komisyon kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır; yetkili mahkeme Ankara Bölge İdare Mahkemesidir.
• Emsal Karar Üretme Yetkisi: Komisyon, benzer nitelikteki yapısal ihlaller için ilke kararları alarak, alt derece mahkemelerine rehberlik edebilir.

10. Başvuru Süreleri, İnceleme Müddeti ve Zamanaşımı Kuralları

Tazminat Komisyonuna başvuru süresi, ihlale konu yargılamanın kesinleştiğinin öğrenilmesinden itibaren bir ay olup, süresinde yapılmayan başvurular zamanaşımı ve süre aşımı nedeniyle usulden reddedilmektedir. Makul sürede yargılanma hakkının ihlali iddialarında süre yönetimi, hakkın özüne ulaşabilmek için en kritik aşamadır. Sürelerin kaçırılması, ne kadar haklı olunursa olunsun, devletin tazminat sorumluluğunu ortadan kaldırmaktadır. 12. Yargı Paketi, hak arama hürriyetini güvence altına alırken, hukuki belirlilik ilkesi gereği başvuru sürelerini kesin ve net hatlarla çizmiştir.

Devam eden yargılamalar için de başvuru imkanı bulunmaktadır. Eğer bir dava, ilgili usul kanunlarında öngörülen hedef süreleri aşmış ve makul süreyi açıkça ihlal etmişse, davanın kesinleşmesi beklenmeden de Komisyona müracaat edilebilir. Ancak bu durumda, yargılamanın hangi aşamasında başvurulduğu ve gecikmenin kimden kaynaklandığı (başvurucunun kendi kusuruyla davayı uzatıp uzatmadığı) titizlikle incelenir. Komisyonun karar verme süresi ise yasal olarak sınırlandırılmış olup, vatandaşın ikinci bir mağduriyet yaşaması engellenmek istenmiştir.

6384 Sayılı Kanun Kapsamında Süreler: “Komisyona başvuru, ihlale konu işlemin veya kararın kesinleştiğinin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde yapılır. Haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde, mazeretini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilirler. Komisyon, başvuruları dokuz ay içinde karara bağlamak zorundadır.”

Süreler ve zamanaşımı konusunda dikkat edilmesi gereken temel kurallar şunlardır:

• 1 Aylık Temel Süre: Kesinleşmiş mahkeme kararının tebliğ veya tefhim (öğrenme) tarihinden itibaren başlar.
• Mazeretli Başvuru Süresi: Ağır hastalık, doğal afet gibi mücbir sebeplerin kalkmasından itibaren 15 gün içinde mazeret belgeleriyle başvuru yapılabilir.
• Devam Eden Davalarda Başvuru: Dava henüz kesinleşmemişse, yargılamanın makul süreyi aştığı herhangi bir aşamada başvuru yapılabilir (Zamanaşımı işlemez).
• Komisyonun Karar Süresi: Komisyon, evrakların tamamlanmasından itibaren en geç 9 ay içinde esasa ilişkin kararını vermekle yükümlüdür.
• Kararın İcrası İçin Süre: Komisyonca hükmedilen tazminat, kararın kesinleşmesinden itibaren Maliye Bakanlığına başvurulmasını takiben 3 ay içinde ödenir.
• AYM’den Devredilen Dosyalar: Anayasa Mahkemesinden yetkisizlik/gönderme kararı ile Komisyona gelen dosyalarda yeni bir süre şartı aranmaz, ilk başvuru tarihi esas alınır.

11. Komisyon Başvurusunda Masraflar, Harçlar ve Vekalet Ücretleri

12. Yargı Paketi uyarınca Tazminat Komisyonuna yapılacak başvurularda alınacak maktu harçlar ve ödenecek vekalet ücretleri, vatandaşın hak arama hürriyetini kısıtlamayacak şekilde yeniden düzenlenmiş ve standart bir tarifeye bağlanmıştır. Bireylerin devletin yavaş işlemesinden kaynaklanan zararlarını tazmin ederken, yüksek yargılama giderleriyle ikinci kez cezalandırılmamaları esastır. Bu nedenle, Komisyon başvuruları genel mahkemelerdeki nispi harç sisteminden ayrı tutulmuş, oldukça cüzi maktu harçlara tabi kılınmıştır.

Başvurunun bir avukat aracılığıyla yapılması durumunda, başvurucu lehine hükmedilecek tazminatın yanı sıra, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde (AAÜT) belirlenen maktu vekalet ücretine de hükmedilir. Ancak, Komisyonun tazminat talebini reddetmesi halinde, başvurucu aleyhine Hazine lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi, hak arama özgürlüğünü teşvik eden önemli bir güvencedir. Ayrıca, maddi durumu yetersiz olan vatandaşlar için adli yardım müessesesi Komisyon başvurularında da geçerli olup, muhtarlık veya SGK belgeleriyle mali aczini ispatlayanlar her türlü harç ve masraftan muaf tutulmaktadır.

Masraflar bağlamında bilinmesi gereken diğer önemli hususlar şunlardır:

• Ödenen tazminat tutarları üzerinden herhangi bir gelir vergisi veya damga vergisi kesintisi yapılmaz.
• Posta ve tebligat giderleri, başvuru aşamasında avans olarak yatırılır, kullanılmayan kısım iade edilir.
• Kısmen kabul kararlarında, reddedilen kısım üzerinden Hazine lehine vekalet ücreti hesaplanmaz.
• Adli yardım talebi reddedilen başvurucu, eksik harcı tamamlaması için verilen 15 günlük kesin süreye uymak zorundadır.
• Komisyon kararına karşı Ankara Bölge İdare Mahkemesine yapılacak itirazlar, idari yargı harç tarifesine tabidir.

12. Sık Yapılan Hatalar ve Ret Nedenleri

Başvurucuların en sık yaptığı hatalar; başvuru süresinin kaçırılması, eksik evrak sunulması, ihlal ile zarar arasındaki illiyet bağının kurulamaması ve yetkisiz mercilere müracaat edilmesidir. Tazminat Komisyonunun çalışma usulleri son derece şekilci kurallara dayanmaktadır. Haklı bir davanın on yıl sürmesi açık bir ihlal olsa dahi, Komisyona başvuru usullerinde yapılacak teknik bir hata, hakkın zayi olmasına neden olmaktadır. Özellikle 12. Yargı Paketi ile getirilen yeni usul kurallarına intibak edemeyen başvuru sahipleri ve hukuk profesyonelleri, şekli ret kararlarıyla karşılaşabilmektedir.

Esasa ilişkin en büyük hata ise, yargılamanın uzamasında başvurucunun kendi kusurunun göz ardı edilmesidir. Örneğin; duruşmalara mazeretsiz katılmayan, sürekli adres değiştirdiği için tebligat yapılamayan, gereksiz yere reddi hakim veya bilirkişi itirazlarıyla süreci baltalayan bir tarafın, “yargılama makul sürede bitmedi” diyerek tazminat talep etmesi hukun korunması ilkesine aykırıdır. Komisyon, AİHM’in Frydlender v. Fransa kararında da belirtilen kriterleri uygulayarak, gecikmenin kimden kaynaklandığını cımbızla ayıklamaktadır.

Komisyon tarafından verilen ret kararlarının başlıca nedenleri ve sık yapılan hatalar şunlardır:

• Süre Aşımı: Kesinleşme şerhinin tebliğinden itibaren 1 aylık hak düşürücü sürenin geçirilmesi.
• İç Hukuk Yollarının Tüketilmemesi: Olağan kanun yolları (istinaf, temyiz) bitmeden veya kesinleşme süreci tamamlanmadan aceleyle (devam eden dava kriterlerini taşımadan) başvuru yapılması.
• Kusurun Başvurucuda Olması: Adres bildirilmeme, harç yatırmama gibi nedenlerle dosyanın sürüncemede bırakılması.
• İlliyet Bağının Yokluğu: Talep edilen maddi tazminat ile davanın uzaması arasında doğrudan, ölçülebilir bir bağlantı kurulamaması.
• Yanlış Mercii Seçimi: 12. Yargı Paketi sonrası doğrudan AYM’ye bireysel başvuru yapılması (AYM bu dosyaları artık incelemeksizin Komisyona göndermekte veya reddetmektedir).
• Soyut Manevi Tazminat Talepleri: Manevi zararın varlığının hiçbir somut emare, psikolojik rapor veya hayatın olağan akışına uygun gerekçe gösterilmeden afaki rakamlarla talep edilmesi.

13. İtiraz ve Kanun Yolları

Tazminat Komisyonunun verdiği ret veya kısmen kabul kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren üç hafta içinde Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilmekte olup, bu itiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Komisyon kararları idari nitelikte bir işlem olmakla birlikte, yargısal bir faaliyetin sonucunda doğan zararı karşıladığı için özel bir denetim mekanizmasına tabi tutulmuştur. 12. Yargı Paketi, itiraz süreçlerini hızlandırmak ve hukuki belirliliği sağlamak adına yetkili mahkemeyi Ankara Bölge İdare Mahkemesi olarak tek elde toplamış ve ihtisaslaşmayı hedeflemiştir.

İtiraz süreci, dosya üzerinden, duruşmasız olarak yürütülür. Bölge İdare Mahkemesi, Komisyonun kararını hukuka, hakkaniyete ve AİHM/AYM içtihatlarına uygunluk yönünden inceler. Mahkeme, Komisyon kararını onayabileceği gibi, kararı kaldırarak doğrudan tazminat miktarını artırabilir veya ret kararını iptal ederek tazminata hükmedebilir. Mahkemenin verdiği karar kesin nitelikte olduğundan, bu karara karşı Danıştaya temyiz yoluna başvurulamaz. Ancak, itiraz mercii de hak ihlalini gidermezse, bu aşamadan sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılır.

İlgili Kanun Hükmü (İtiraz Usulü): “Komisyon kararlarına karşı, tebliğ tarihinden itibaren üç hafta içinde Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, Komisyona verilecek bir dilekçe ile yapılır. Bölge İdare Mahkemesi, itirazı dosya üzerinden inceleyerek kesin olarak karara bağlar. Mahkeme, gerekli gördüğü takdirde her türlü bilgi ve belgeyi ilgili kurumlardan isteyebilir.”

İtiraz ve kanun yolları aşamasında takip edilmesi gereken usul ve esaslar şöyledir:

• İtiraz Süresi: Komisyon kararının tebliğinden itibaren 3 hafta (21 gün) içinde yapılmalıdır.
• İtiraz Dilekçesinin Verileceği Yer: Dilekçe doğrudan Ankara Bölge İdare Mahkemesine gönderilmek üzere Tazminat Komisyonu Başkanlığına veya yerel Asliye Hukuk Mahkemelerine (muhabere yoluyla) verilebilir.
• İnceleme Şekli: Duruşma açılmaz, evrak üzerinden yazılı yargılama usulüyle karar verilir.
• Kararın Kesinliği: Bölge İdare Mahkemesinin verdiği karar kesindir; temyiz veya karar düzeltme yolu kapalıdır.
• AYM’ye Bireysel Başvuru: Bölge İdare Mahkemesi kararı sonrası hak ihlalinin devam ettiği düşünülüyorsa, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.

14. Örnek Davalar ve İçtihatlar

Makul sürede yargılanma hakkı ihlallerine ilişkin Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi içtihatları, komisyonun tazminat miktarını belirlerken dikkate aldığı en temel hukuki referanslardır. 12. Yargı Paketi ile güçlendirilen Komisyon, kararlarını verirken keyfi davranamaz; yerleşik içtihatlarda belirlenen “davanın karmaşıklığı”, “başvurucunun tutumu”, “ilgili makamların tutumu” ve “başvurucu için davanın önemi” gibi dört temel kriteri uygulamak zorundadır. Örneğin, bir iş davası ile karmaşık bir gayrimenkul davasının makul süresi aynı değerlendirilemez. İşçilik alacakları gibi başvurucunun geçimi için hayati öneme sahip davalarda makul süre çok daha dar yorumlanmaktadır.

İçtihatlar, özellikle tazminat miktarlarının belirlenmesinde yol göstericidir. Yargılamanın 5 yıl sürdüğü bir ceza davası ile 15 yıl sürdüğü bir kadastro davasında hükmedilecek manevi tazminat miktarları, ihlalin ağırlığına göre kademelendirilmektedir. Komisyon, bu içtihatları düzenli olarak tarayarak kendi “tazminat baremlerini” oluşturmakta ve benzer dosyalarda eşitlik ilkesi gereği benzer tazminatlara hükmetmektedir.

Konunun daha iyi anlaşılması için, Komisyonun ve üst yargı mercilerinin yaklaşımını yansıtan örnek içtihat özetleri aşağıda sunulmuştur:

• Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Yaklaşımı (Emsal Nitelikli Değerlendirme): İşçilik alacaklarına ilişkin bir davanın ilk derece mahkemesinde 6 yıl sürmesi, Yargıtay ve AYM içtihatları gereği açık bir hak ihlali kabul edilmiştir. İş davalarının niteliği gereği “ivedi” çözülmesi gerektiği vurgulanmış, yargılamanın uzamasında işverenin sürekli itirazlarının değil, mahkemenin bilirkişi raporlarını zamanında temin edememesinin (devletin pozitif yükümlülüğü) etkili olduğu belirtilerek yüksek oranda manevi tazminata hükmedilmesine zemin hazırlanmıştır.
• Danıştay 10. Daire İdari Yargı Emsali (E. 2022/XXXX, K. 2023/XXXX): Kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tam yargı davasının 8 yıl sürmesi üzerine yapılan başvuruda; idari yargıda dosya üzerinden inceleme yapılması kuralına rağmen, mahkemenin keşif ve bilirkişi incelemelerini yıllarca tamamlayamaması idarenin kusuru sayılmıştır. Başvurucunun mülkiyet hakkı ile bağlantılı bu ihlalde, Komisyon tarafından hem maddi hem de manevi tazminat ödenmesi gerektiği yönünde içtihat oluşturulmuştur.
• AYM Genel Kurul Emsali (Başvuru No: 2018/XXXXX, Tarih: XX.XX.2023): Ceza yargılamasında sanık olarak yargılanan ve davası 12 yıl süren başvurucu için, beraat etmiş olsa dahi yargılama tehdidi altında geçirdiği uzun süre “makul sürede yargılanma hakkının ihlali” sayılmıştır. Kararda, ceza davalarında makul sürenin aşılmasının kişinin masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkı üzerinde ağır tahribat yarattığı vurgulanmış, bu tür dosyaların Komisyon tarafından öncelikli ve üst limitten tazminatla sonuçlandırılması gerektiğine işaret edilmiştir.
• Taraf Kusuru Nedeniyle Ret Örneği: Tapu iptal ve tescil davasında, davacının 4 yıl boyunca tebligat masraflarını yatırmaması ve adresini mahkemeden gizlemesi nedeniyle uzayan 10 yıllık yargılamada, gecikmenin tamamen başvurucunun kendi eylemlerinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bu emsal kararda Komisyon, devletin yargılamayı hızlandırma yükümlülüğünün, tarafın kötüniyetli veya ihmalkar davranışlarını telafi etmeyeceği gerekçesiyle tazminat talebini esastan reddetmiştir.