Masak Hangi Suçlara İnceler ve Kime Bildirir

İçindekiler

• 1. MASAK Nedir? Kuruluş Amacı ve Temel Görevleri
• 2. MASAK Hangi Suçları İnceler? (Kapsama Giren Suç Tipleri)
• 3. Suç Gelirlerinin Aklanması (Kara Para Aklama) İncelemeleri
• 4. Terörizmin Finansmanı ve MASAK’ın Rolü
• 5. MASAK İncelemesinin Hukuki Dayanağı ve İlgili Mevzuat
• 6. MASAK Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB) Nedir ve Kimler Tarafından Yapılır?
• 7. MASAK İnceleme Süreci Nasıl Başlar ve Hangi Aşamalardan Oluşur?
• 8. MASAK Raporu Nedir ve Hukuki Niteliği Nasıldır?
• 9. MASAK İncelemesi Sonucunda Kime, Hangi Kurumlara Bildirim Yapılır?
• 10. MASAK ve Cumhuriyet Başsavcılığı Arasındaki İlişki
• 11. MASAK Bloke Koyma Yetkisi (Hesapların Dondurulması) ve Şartları
• 12. MASAK İncelemesinde Şüpheli ve Sanık Hakları
• 13. Sık Karşılaşılan MASAK İncelemesi Hataları ve İhlaller
• 14. Yargıtay Kararlarında MASAK Raporlarının Değerlendirilmesi
• 15. MASAK Mevzuatında 2024-2025 Güncel Gelişmeler ve Değişiklikler
• 16. MASAK İncelemesi Geçirenler İçin Pratik Hukuki Öneriler
• 17. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
• 18. Sonuç ve Değerlendirme

Günümüzün dijitalleşen ve küreselleşen ekonomik sisteminde, finansal suçlarla mücadele her zamankinden daha karmaşık ve hayati bir hale gelmiştir. Türkiye’de bu mücadelenin merkezinde yer alan kurumların başında Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK) gelmektedir. Bireylerin veya ticari işletmelerin hesaplarına aniden bloke konulması, savcılık soruşturmalarına dahil edilmeleri veya bankalar tarafından işlemlerinin reddedilmesi gibi durumlar, genellikle akıllara ilk olarak MASAK hangi suçları inceler sorusunu getirmektedir. MASAK’ın temel görevi doğrudan suçluları yargılamak değil, finansal sistemin suç gelirlerini aklamak amacıyla kullanılmasını önlemek ve terörün finansmanını kesmektir. Bu bağlamda, MASAK bir istihbarat ve analiz kurumu olarak faaliyet gösterir.

Bu kapsamlı rehberde, MASAK’ın yasal çerçevesini, yetki sınırlarını, hangi şüpheli işlemleri inceleme altına aldığını ve inceleme sonucunda ulaştığı bulguları hangi adli makamlara bildirdiğini tüm hukuki detaylarıyla ele alacağız. Özellikle 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) hükümleri ışığında, MASAK raporlarının ceza yargılamalarındaki belirleyici rolünü inceleyeceğiz. Eğer bir MASAK incelemesi ile karşı karşıyaysanız veya şirketinizin uyum süreçlerini yönetiyorsanız, bu sürecin başlangıcından savcılık bildirimine kadar uzanan prosedürü anlamak, hukuki haklarınızı korumanız açısından kritik öneme sahiptir.

1. MASAK Nedir? Kuruluş Amacı ve Temel Görevleri

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı (HMB) bünyesinde faaliyet gösteren, temel olarak suç gelirlerinin aklanmasının (kara para aklama) ve terörün finansmanının önlenmesi amacıyla mali istihbarat toplayan, analiz eden ve ilgili makamlara rapor sunan bir finansal istihbarat birimidir (Financial Intelligence Unit – FIU). MASAK, icracı bir kolluk kuvveti değil; finansal verileri işleyen, anormallikleri tespit eden ve yargı makamlarına teknik bilgi sağlayan idari bir otoritedir.

MASAK’ın Türkiye’deki serüveni, 1996 yılında yürürlüğe giren 4208 sayılı Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun ile başlamıştır. Türkiye’nin uluslararası finansal sisteme entegrasyonu ve Mali Eylem Görev Gücü (FATF – Financial Action Task Force) tavsiyelerine uyum sağlama zorunluluğu, böyle merkezi bir yapının kurulmasını zaruri kılmıştır. Kurum, ilk yıllarında sadece “kara para” kavramı üzerinden ilerlerken, zamanla uluslararası mevzuatın gelişimiyle birlikte görev tanımını “suç gelirleri” gibi daha geniş bir konsepte genişletmiştir.

Temel Görevleri: MASAK’ın asli görevleri arasında veri toplamak, şüpheli işlem bildirimlerini (ŞİB) almak ve bunları analiz etmek bulunur. Kurum, finansal sistemdeki bankalar, ödeme kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, noterler ve gayrimenkul danışmanları gibi “yükümlü” olarak adlandırılan aktörlerden gelen bildirimleri değerlendirir. Gelen veriler doğrultusunda, bir finansal hareketin arkasında yasa dışı bir faaliyet (öncül suç) olduğuna dair ciddi şüphe ve emareler tespit edilirse, bu durumu derinlemesine analiz eder. [İLGİLİ YAZI: Bilişim Suçları Nelerdir?]

Bununla birlikte, MASAK politika belirleyici bir misyona da sahiptir. Suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanı ile mücadele kapsamında ulusal risk değerlendirmeleri yapar, stratejiler geliştirir ve yönetmelikler aracılığıyla yükümlü gruplara yönelik rehberler hazırlar. Özellikle son yıllarda kripto para borsalarının hacminin artmasıyla, MASAK’ın dijital varlıklar üzerindeki inceleme yetkisi ve teknolojik altyapısı da ciddi şekilde genişletilmiştir. Kısacası MASAK, devletin mali sisteminin damarlarında dolaşan kanı (parayı) analiz ederek, içindeki zehri (suç gelirini) tespit eden bir laboratuvar işlevi görmektedir.

2. MASAK Hangi Suçları İnceler? (Kapsama Giren Suç Tipleri)

MASAK, doğrudan adam öldürme, hırsızlık veya yaralama gibi adi suçları değil; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) uyarınca alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlardan elde edilen maddi menfaatlerin (suç gelirlerinin) aklanması suçunu ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki eylemleri inceler. Yani MASAK’ın radarına giren bir fiil, mutlaka bir “mali hareket” ve yasadışı yollardan elde edilmiş bir “ekonomik değer” içermek zorundadır.

Birçok kişi MASAK’ın her türlü suçu araştırdığını düşünür; ancak MASAK’ın inceleme alanı öncül suçlar (predicate offenses) kavramı ile sınırlıdır. Öncül suç, aklama suçuna konu olan malvarlığı değerlerinin elde edildiği, kanunun aradığı ceza alt sınırını (altı ay) karşılayan asıl suçtur. Eğer bir kişi yasadışı bahis oynatıyorsa, yasadışı bahis oynatmak (7258 sayılı Kanun’a muhalefet) öncül suçtur. MASAK, yasadışı bahis oynatılma anını polis gibi basıp yakalamaz; ancak bu yasadışı bahisten kazanılan milyonlarca liranın, bankacılık sistemi üzerinden sisteme sokulmaya çalışıldığı, farklı hesaplara dağıtıldığı veya kripto paralara dönüştürüldüğü aşamayı inceler.

MASAK’ın en çok inceleme yaptığı ve rapor düzenlediği başlıca suç tipleri şunlardır:

• Yasadışı Bahis ve Şans Oyunları: 7258 sayılı Kanun kapsamında yasadışı yollarla bahis oynatılması, buna yer ve imkan sağlanması ve bu yolla elde edilen devasa paraların paravan şirketler, kripto cüzdanlar veya kiralık banka hesapları üzerinden transfer edilmesi MASAK’ın en yoğun mesai harcadığı alanlardan biridir.
• Dolandırıcılık (Özellikle Nitelikli Dolandırıcılık): TCK Madde 157 ve 158 kapsamında yer alan, özellikle bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı (oltalama/phishing, siber dolandırıcılık) suçlardan elde edilen haksız kazançların izinin sürülmesi.
• Vergi Kaçakçılığı: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) madde 359’da düzenlenen sahte fatura (naylon fatura) düzenleme ve kullanma gibi fiiller neticesinde elde edilen haksız zenginleşmenin sisteme entegre edilmesi.
• Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti: TCK Madde 188 kapsamında ulusal ve uluslararası boyutta faaliyet gösteren uyuşturucu kartellerinin elde ettiği nakit paranın finansal sisteme sokulması işlemi.
• Rüşvet ve İrtikap: Kamu görevlilerinin haksız yere elde ettikleri mali menfaatlerin, yakınları veya paravan şirketler üzerinden aklanması.
• Silah Kaçakçılığı ve İnsan Ticareti: Organize suç örgütlerinin uluslararası düzeydeki yasadışı faaliyetlerinden doğan yüksek meblağlı para hareketleri.

Özetle, MASAK paranın kaynağının “kirli” olduğuna dair makul bir şüphe bulunduğunda devreye girer. Bu inceleme, sıradan bir vergi denetimi (maliye müfettişlerinin yaptığı) ile karıştırılmamalıdır. Vergi denetiminde devletin vergi kaybı araştırılırken, MASAK incelemesinde paranın bizzat yasadışı bir eylemden doğup doğmadığı ve aklanmaya çalışılıp çalışılmadığı analiz edilir.

3. Suç Gelirlerinin Aklanması (Kara Para Aklama) İncelemeleri

Suç gelirlerinin aklanması, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 282. maddesinde düzenlenen, yasadışı yollardan elde edilen malvarlığı değerlerinin gayrimeşru kaynağını gizlemek ve bu değerlere meşru bir yolla elde edilmiş görüntüsü vermek amacıyla yapılan finansal işlemler bütünüdür. MASAK, doğrudan bu suçu araştırmak, delillendirmek ve kara para aklama döngüsünün şemasını (tipolojisini) ortaya çıkarmak üzere kurulmuş bir baş aktördür.

Halk arasında “kara para aklama” olarak bilinen bu suç, teknik anlamda oldukça karmaşık bir süreçtir ve genellikle üç aşamada gerçekleşir. MASAK uzmanları, incelemelerini yürütürken bu üç aşamadan hangisinde veya hangilerinde şüpheli işlem yapıldığını tespit etmeye çalışır:

1. Yerleştirme (Placement): Suçtan elde edilen yüksek miktardaki nakit paranın, finansal sisteme ilk kez sokulduğu aşamadır. Nakit paranın parçalara bölünerek (smurfing yöntemi) bankalara yatırılması, döviz büroları veya kuyumcular aracılığıyla altına/dövize çevrilmesi bu aşamaya örnektir. MASAK’ın yapay zeka destekli analiz sistemleri, genellikle bu aşamadaki olağandışı nakit hareketlerini şüpheli işlem bildirimleri sayesinde kolayca tespit eder.
2. Ayrıştırma / Katmanlaşma (Layering): Paranın yasadışı kaynağından uzaklaştırılması için sayısız ve karmaşık finansal işlemlerden geçirilmesi sürecidir. Bir hesaptan diğerine, oradan yurtdışındaki bir off-shore şirketine, oradan bir kripto para cüzdanına yapılan zincirleme transferler bu aşamanın tipik özellikleridir. MASAK incelemelerinde en çok vakit alan kısım burasıdır; zira paranın izini sürmek (follow the money) küresel işbirliklerini ve detaylı mali analizleri gerektirir.
3. Bütünleştirme (Integration): Başarılı bir şekilde kaynağından koparılan ve temizmiş gibi görünen paranın, yasal ekonomiye dahil edilmesi aşamasıdır. Lüks gayrimenkul alımları, yasal bir şirket üzerinden gösterilen fiktif (hayali) kârlar veya ticari ithalat-ihracat işlemleri aracılığıyla paranın meşru bir gelir gibi suçlunun eline geri dönmesidir.

TCK Madde 282 uyarınca, aklama suçunun oluşabilmesi için ortada alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir öncül suçun olması şarttır. MASAK raporları, öncül suç ile elde edilen haksız kazanç arasındaki illiyet bağını (nedensellik bağını) kurmaya odaklanır. Örneğin, bir devlet memurunun aylık geliri 40.000 TL iken hesaplarına kısa sürede kaynağı belirsiz 10 Milyon TL giriş olması ve bu kişinin eş zamanlı olarak rüşvet veya zimmet suçlamasıyla soruşturuluyor olması, aklama suçunun çok güçlü bir göstergesidir.

MASAK, suç gelirlerinin aklanması incelemelerinde banka hesap özetleri, tapu kayıtları, ticaret sicil gazetesi ilanları, araç tescil bilgileri, vergi beyannameleri ve hatta SGK dökümlerini bir araya getirerek şüphelinin “mali profilini” çıkartır. Eğer kişinin yasal gelirleri ile yaşam standardı veya malvarlığı artışı arasında izah edilemeyen uçurumlar varsa, bu durum “Aklama Suçu Şüphesi” olarak raporlanarak adli makamlara intikal ettirilir.

4. Terörizmin Finansmanı ve MASAK’ın Rolü

MASAK’ın kara para aklama dışındaki diğer asli ve belkide ulusal güvenlik açısından en kritik inceleme alanı, 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülen süreçlerdir. Terörizmin finansmanı, terör örgütlerinin veya bireysel teröristlerin eylemlerini gerçekleştirebilmek, lojistik destek sağlamak, eleman devşirmek ve barınmak için ihtiyaç duydukları fonların toplanması, sağlanması ve transfer edilmesidir. MASAK, paranın miktarından ziyade paranın gideceği son hedefe odaklanarak terör ağlarının mali damarlarını kesmeyi amaçlar.

Kara para aklama ile terörizmin finansmanı arasında çok temel bir fark vardır: Kara para aklamada para her zaman “yasadışı” bir faaliyetten (uyuşturucu, dolandırıcılık vb.) elde edilir. Oysa terörizmin finansmanında paranın kaynağı yasal veya yasadışı olabilir. Örneğin; bir kişinin tamamen yasal yollarla kazandığı maaşını, sahibi olduğu meşru bir ticari işletmenin gelirini veya bankadan çektiği tüketici kredisini bir terör örgütüne bağışlaması (fon sağlaması) terörizmin finansmanı suçunu oluşturur. [İLGİLİ YAZI: Ceza Hukukunda İştirak Hükümleri]

MASAK, 6415 sayılı Kanun çerçevesinde terörizmin finansmanını engellemek için şu faaliyetleri yürütür:

• BMGK Kararlarının Uygulanması: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 1267, 1988 ve 1989 sayılı kararları ile listelenen terör örgütü bağlantılı kişi ve kuruluşların malvarlıklarının Türkiye’de dondurulması süreçlerini yönetir. Karar Resmi Gazete’de yayımlandığı anda MASAK hızla harekete geçerek bankalara ve ilgili kurumlara bildirimde bulunur.
• İç Hukuk Kapsamında Malvarlığı Dondurma: 6415 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca, yabancı devletlerin talepleri veya Türkiye’nin kendi istihbari/adli bilgileri doğrultusunda terör bağlantılı olduğu tespit edilen kişi ve kurumların Türkiye’deki malvarlıklarının dondurulmasını Değerlendirme Komisyonu aracılığıyla Cumhurbaşkanı’nın onayına sunar.
• Kitle Fonlaması ve Bağışların Denetimi: Masum görünümlü STK’lar (Sivil Toplum Kuruluşları), dernekler, vakıflar veya kitle fonlama platformları (crowdfunding) üzerinden “yardım” kisvesi altında toplanan paraların gerçekte terör örgütlerine aktarılıp aktarılmadığını analiz eder.
• Havala ve Kayıtdışı Transfer Sistemleri: Geleneksel bankacılık sistemi dışında faaliyet gösteren, genellikle yeraltı bankacılığı (Hawala vb.) olarak adlandırılan ve takip edilmesi son derece zor olan gayriresmi para transfer ağlarını tespit etmek için diğer istihbarat birimleriyle (MİT, Emniyet) entegre çalışır.

MASAK’ın bu alandaki analizleri sadece finansal verilerle sınırlı kalmaz; emniyet ve istihbarat raporlarıyla birleştiğinde son derece kapsamlı bir terör ağı haritası ortaya çıkarılır. MASAK’ın tespitleri neticesinde hazırlanan raporlar, terör örgütü üyeliği veya finansmanı suçlamasıyla açılan ağır ceza davalarının en önemli delilleri arasında yer alır.

5. MASAK İncelemesinin Hukuki Dayanağı ve İlgili Mevzuat

MASAK’ın kuruluşunu, görev ve yetkilerini, finansal kurumların (yükümlülerin) sorumluluklarını ve yaptırımları düzenleyen yasal altyapı oldukça geniştir. MASAK hiçbir incelemesini keyfi olarak yapamaz; her veri talebi, her analiz raporu ve her idari yaptırım açık bir kanun hükmüne veya uluslararası sözleşmeye dayanmak zorundadır. MASAK’ın temel hukuki dayanağını 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun oluşturmaktadır.

MASAK süreçlerini şekillendiren başlıca hukuki mevzuat hiyerarşisi şu şekildedir:

• 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi: MASAK’ın Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı bir başkanlık olarak kuruluşu ve teşkilat yapısı, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ilgili maddeleri ile düzenlenmiştir. Kurumun bağımsız işleyişi bu çerçevede teminat altındadır.
• 5549 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun: Türkiye’de mali suçlarla mücadelenin “Anayasası” niteliğindedir. 2006 yılında yürürlüğe giren bu kanun; kimlerin yükümlü olduğunu, müşterinin tanınması kuralını, şüpheli işlem bildirimini (ŞİB), bilgi ve belge verme zorunluluğunu, muhafaza ve ibraz yükümlülüklerini ve MASAK’ın idari para cezası kesme yetkilerini detaylı bir biçimde düzenler. Kanunun 19/A maddesi, hesapların geçici olarak dondurulmasına (askıya alınmasına) olanak tanıyan son derece kritik bir maddedir.
• 6415 Sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun: Terör bağlantılı malvarlıklarının dondurulması prosedürlerini, BMGK kararlarının iç hukuka entegrasyonunu ve uluslararası adli yardımlaşma konularını düzenleyen spesifik bir kanundur.
• 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK): MASAK’ın faaliyetlerinin nihai amacı olan cezai boyut TCK’da yer alır. TCK Madde 282 (Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama), TCK Madde 281 (Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme) ve tüzel kişiler hakkında uygulanacak güvenlik tedbirleri bu kanunla şekillenir.
• 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK): MASAK’ın düzenlediği raporlar doğrultusunda savcılıkların ve mahkemelerin el koyma (CMK md. 128), arama, iletişimin tespiti ve şirket yönetimine kayyım atanması (CMK md. 133) gibi koruma tedbirlerini hangi usullerle uygulayacağı CMK hükümlerine tabidir.
• İkincil Mevzuat (Yönetmelik ve Tebliğler): 5549 sayılı Kanun’un uygulanmasına yönelik çıkarılan “Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik” en önemli alt mevzuattır. Bu yönetmelik, bankaların kimlik tespiti yapma sınırlarını, uzaktan müşteri edinimini ve uyum görevlisi atanması gibi pratik uygulamaları belirler. Ayrıca MASAK Genel Tebliğleri ile şüpheli işlem bildirimlerinin hangi elektronik altyapılar kullanılarak, kaç gün içinde yapılacağı gibi teknik detaylar ilan edilir.

Bu yasal çerçevenin dışına çıkılarak, şüphe içermeyen sıradan ticari sırların MASAK tarafından talep edilmesi veya veri gizliliğinin ihlal edilmesi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve anayasal güvenceler kapsamında ciddi hukuki sorumluluklar doğurabilir.

6. MASAK Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB) Nedir ve Kimler Tarafından Yapılır?

MASAK Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB), yükümlü olarak adlandırılan kişi ve kurumlar nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılmaya çalışılan işlemlerin, yasadışı bir kaynaktan elde edildiğine dair herhangi bir şüphe, bilgi veya belge bulunması durumunda, bu durumun MASAK’a raporlanması zorunluluğudur. 5549 sayılı Kanun’un 4. maddesi gereğince ŞİB, MASAK’ın istihbarat ağının en temel beslenme kaynağıdır. ŞİB yapılmadan veya MASAK sistemi bir anormallik tespit etmeden MASAK’ın kendi kendine bir inceleme başlatması çok nadir görülen (ancak ihbar ve savcılık talepleriyle olabilen) bir durumdur.

Yükümlüler Kimlerdir? Kanun koyucu, finansal sistemin kapı tutucuları (gatekeepers) olarak gördüğü bazı meslek ve sektör gruplarını, suç gelirlerinin aklanmasını önlemek adına “yükümlü” ilan etmiştir. Bu kişiler, müşterilerinin işlemlerini analiz etmek ve şüpheli bir durum gördüklerinde MASAK’a bildirmekle kanunen mükelleftir. Başlıca yükümlüler şunlardır:

• Bankalar ve katılım bankaları (En yoğun ŞİB gönderen gruptur).
• Sermaye piyasası aracı kurumları ve portföy yönetim şirketleri.
• Ödeme ve elektronik para kuruluşları (Papara, İninal, PayTR vb.).
• Kripto varlık hizmet sağlayıcıları (Yerli ve yabancı kripto para borsaları).
• Finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri.
• Noterler (Özellikle büyük çaplı gayrimenkul veya şirket hisse devirlerinde).
• Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMM) ve Yeminli Mali Müşavirler (YMM).
• Kıymetli maden ve taş ticareti yapanlar (Kuyumcular, rafineriler).
• Gayrimenkul danışmanları ve araç alım-satımı yapan galeriler.
• Şans oyunları ve bahis oynatan yetkili kurumlar (Milli Piyango, TJK, Spor Toto vb.).

Şüpheli İşlem Kriterleri Nelerdir? Bir işlemin şüpheli sayılması için kesin delile ihtiyaç yoktur; makul bir şüphe yeterlidir. Müşterinin hesap hareketlerinin, beyan ettiği meslek, ticari faaliyet veya gelir düzeyi ile orantısız olması (örneğin asgari ücretli bir öğrencinin hesabına her gün yüz binlerce liranın girip çıkması), müşterinin kimlik bilgilerini gizlemeye çalışması, işlemlerin mantıklı bir ekonomik veya hukuki amacının olmaması tipik şüpheli işlem göstergeleridir. Özellikle çok sayıda küçük tutarlı havalenin tek bir hesapta toplanması ve ardından derhal kripto paraya dönüştürülüp yurtdışı borsalara aktarılması, bankaların uyum birimleri (compliance departments) tarafından anında “kırmızı bayrak” olarak işaretlenir.

ŞİB Süreci Nasıl İşler? Yükümlü kurumun sistemleri bir şüphe algıladığında, kurumun uyum görevlisi (compliance officer) işlemi inceler. Eğer şüphe devam ediyorsa, işlem MASAK’a özel ve güvenli bir dijital portal üzerinden (MASAK.ONLINE) “Şüpheli İşlem Bildirim Formu” doldurularak raporlanır. Bu aşamada kanunun getirdiği çok kritik bir yasak vardır: Tipping-off yasağı (İfşa Yasağı). Yükümlüler, haklarında ŞİB düzenledikleri müşterilerine veya üçüncü kişilere, bu işlemi MASAK’a bildirdiklerine dair kesinlikle bilgi veremezler (5549 sk. md. 5). Aksi halde bildirimde bulunan banka personeli veya noter hapis cezası ile karşı karşıya kalır. Amaç, şüphelinin haberdar olup delilleri karartmasını veya parayı tamamen sistemden kaçırmasını engellemektir.